Gimpel Beynish the Matchmaker
(Gimpl Beynish der Shadkhn)
Yiddish Comics of the early 20th century

Translation and commentary by Jane Peppler
Click here to read about and order the seven Gimpel books I've published.

Comics read right to left. Click on any comic strip for larger view.

Saturday, December 19, 2015

Bombs drop on Gimpel but at least he gets his stovepipe hat back. 5-20-1914, 5-21-1914

Again we see the importance of having the proper hat.

About the first strip: were airplanes really that rare in 1914? They'd been around for quite a while by then, but they surprise Gimpel (well, he's somewhat surprised by cars, too).

About the second strip: the headings for these comics can be rather opaque sometimes. Sample a potpourri of English equivalents for shmendrik: none compare. I read that Shmendrik was the name of an idiotic mama's boy character in a Goldfaden production, heh. Also, notice the imperfect Yinglish expression "never my" instead of "never mind" ...

May 20, 1914: One surprise after another drives him further into exile.
  1. What's this? Something's flying in the air. It looks like a frog.
  2. Ay ay ay! Wonders of wonders! Look how it flies somehow like a real bird.
  3. Probably the Mexicans aren't such rats that they can ...
  4. Sh'ma Yisrael! A bomb! Well, don't they just deserve a dozen illnesses?
  5. Such bombs should fall on your heads. Now I have to run farther to get away from the robbers.

May 21, 1914: When does the pauper rejoice? It's absolutely better than nothing in any case.
  1. Oh boy, what a heat! My head's getting burnt and I have no hat.
  2. What's this? Some shmendrik going around dressed in a respectable hat? Is this possible?
  3. What can you say to such nerve? My hat on his swinish head!
  4. Is this how your mother raised you, that you wear Gimpel Beynish's hat?
  5. He ran away, the fool. Never mind, everybody is afraid of Gimpel Beynish.

אײן איבערראַשונג נאָך דער צװײטער טרײַבט איהם װײַטער אין גלות.

װאָס איז דאָס? עפּעס פֿליהט דאָרטען אין דער לופֿטען. עס זעהט אױס װיא אַ זשאַבע.
אי אי אי! פּלאי פּלאים! זעה נאָר עס פֿליהט טאַקע גאָר װי עפּעס אַן אמת׳ער פֿױגעל.
משמעות דיא מעקסיקאַנער זײַנען אױך קײן פּאַרכעס אַז זײ קענען אַזױ…
שמע ישראל! אַ באָמבע! נו, זאָל זײ ניט כאַפּען אַ דאָזען כאָלעריעס?
אַז באָמבען זאָל אײַך אין קאָפּ. איך מוז שױן װײַטער אַנגלױפֿען פֿון דיא גזלנים.

װען פֿרעהט זיך דער קבצן? גאָר בעסער װיא גאָרניט איז דאָך דאָס יעדענפֿאַלס.

או-װא, אַ היץ! דער קאָפּ װערט מיר פֿאַרברענט און איך האָב ניט קײן העט.
װאָס איז דאָס? עאָעס אַ שנעבדריק געהט אָנגעטהאָן אין אַ לײַטישען העט. איז דאָס מעגליך?
װאָס זאָגט מען ניט צו אַזאַ חוצפּח? מײַן קאַפּעליוש אױף זײַן חזיר׳שע קאָפּ!
ביסט אַנדערש ניט געװאױנט געװאָרען בײַ דײַן מאַמען, װיא צו טראָגען גימפּעל בײניש׳עס העט?
ער אַנטלױפֿט, דער לעקיש. נעװער מאַי, פֿאַר גימפּעל בײניש׳ן האָט מען נאָך אַלץ מורא.

Labels: ,


Post a Comment

<< Home