Gimpel Beynish the Matchmaker
(Gimpl Beynish der Shadkhn)
Yiddish Comics of the early 20th century

Translation and commentary by Jane Peppler
Click here to read about and order the seven Gimpel books I've published.

Comics read right to left. Click on any comic strip for larger view.

Sunday, August 26, 2018

When you had to crank the automobile 3-16-1915



March 16, 1915: For him the automobile remains, above all, an enigma.
  1. GB: Throw yourself in the automobile, loafers, I'll take you for a ride.
  2. GB: What's your hurry? Just sit there while I crank.
  3. Motke: Giddyup, horsie! Let's see if we can drive without the cranking.
  4. GB: Say, loafers! Not yet. There hasn't been enough cranking.
  5. GB: Look at them go! And I thought it wasn't ready yet.

3-16-1915
דער אױטאָמאָביל איז פֿאַר איהם נאָך אַלץ אַ שטיקעל רעטעניש.

1
גימפּעל בײניש: װאַרפֿט זיך אַרײַן אין אױטאָמאָביל, לױפֿערס, װעל איך אײַך געבען אַ ראַיד.
2
גימפּעל בײניש: װאָס אײַלט איהר זיך אַזױ? איהר זעהט דאָך אַז איך מוז אָנדרעהען.
3
מאָטקע: גידאָפּ, האָרסי! לאָמיר זעהן צי קען מען ניט פֿאָהרען אָהן דרעהן.
4
גימפּעל בײניש: סעי, לױפֿערס! מען טאָהר נאָך ניט. עס איז דאָך נאָך ניט גענוג אָנגעדרעהט.
5
גימפּעל בײניש: זעה נאָר װי זײ פֿאָהרען! און איך האָב געמײנט אַז מען טאָהר נאָך ניט.


Sunday, August 19, 2018

A snide dig at the Bread Trustniks 3-15-1915



March 15, 1915: It seems he'll soon lose his desire for the automobile.
  1. Here, it's already come to a stop like a policeman in the back room of a saloon.
  2. Say, I'll pay you for your trouble, let's hitch your automobile to mine.
  3. Well, a job, like the bread-trustniks, the submarines, and the Cossacks have.
  4. So now it is sort of going. Maybe I should buy THAT automobile too.
  5. Say, where are you dragging me?! I want to ride, not fly. Police! Save me!

Chicago Tribune January 11 1915
Federal Inquiry into Wheat Rise: Middlemen in protest
To see whether "food cornering" had anything to do with the present high price of wheat.
"There have been statements... that the middlemen and the speculators, not the American farmers, were profiting out of the remarkable advance in the price of wheat since the beginning of the war. Experts of the department of agriculture do not agree... they believe that the American grower of wheat is getting a large part of this big profit.. these experts explained that shortly after the war began shipping stopped... and railroads refused to accept shipments from interior points. This forced the farmer to hold on to his wheat for the simple reason that it could not be shipped. In the next article, An "alleged pool of bakers" was sued for "forming a pool and trust agreement with seven others."
3-15-1915
דאַכט זיך דער אױטאָמאָביל װעט זיך איהם באַלד אָבגלוסטען.

1
אָט האָט ער זיך שױן װידער אַװעקגעשטעלט װיא אַ פּאָליסמאַן אין בעק-רום פֿון אַ סאַלון.
2
סעי, איך׳ל דיר באַצאָהלען פֿאַר דײַן טרחה און לאָמיך צובינדען דײַן אוטאָמאָביל צו מײַנעם.
3
נו, אַ דזשאָב, אױף אַלע ברױט-טראָסטניקעס, סאָבמאַרינס און קאָזאַקען געזאָגט געװאָרען.
4
אַזױ געהט ער עפּעס יאָ. אפֿשר װאָלט איך ד ע ם אױטאָמאָביל אױך געקױפֿט.
5
סעי, װאָהין שלעפּטסטו מיך! איך װיל פֿאָהרען, נאָט פֿליהען. פּאָליץ! ראַטעװעט!

Sunday, August 12, 2018

You just couldn't trust a car back then. 3-14-1915



March 14, 1915: That's how it is with automobiles - it's all or nothing.
  1. Sure, take a seat in my automobile, we'll go see her.
  2. What now? Something's gotten jammed up again.
  3. Can this have happened because -- or, no, of course not.
  4. Well, sit, and I'll push until we get there.
  5. Hey, come back! Why do you dash off like a politician before an election?

3-14-1915
אַזױ איז שױן מיט אָטאָמאָבילס – אָדער גאָר, אָדער גאָר ניט.

1
שור, זעץ זיך אַרײַן אין מײַן אָטאָמאָביל, װעלען מיר שױן צופֿאָהרען צו איהר.
2
װאָס פֿאַר אַ צרה איז איצט? עפּעס האָט ער זיך שױן װידער פֿערהאַקט.
3
זאָל איך זאָגען אַז דאָס קומט פֿון – נײן, דאָס קען אודאי ניט זײַן.
4
מילא, זיץ, און איך װעל דיך שױן צושטופּען ביז מיר װעלען אָנקומען אַהין.
5
העי, קום צוריק! װאָס האָסטו זיך ספּאָלאָ?שעט װי אַ פּאָליטישען פֿאַר עלעקשאָן?

Sunday, August 5, 2018

The car is worse than he even imagined. 3-13-1915



March 13, 1915: Poor thing, he is hindered in the middle of a necessary investigation.
  1. A pleasure - just today my automobile is driving me crazy.
  2. Just look this! What an automobile! It doesn't even begin to compare to mine.
  3. The tires are as soft as, pardon the comparison, the oranges on the Hester Street pushcarts.
  4. Now let's take a look at the springs. It seems to me they are as old as...
  5. Gevald, what kind of aromatic steam is this? Police! Get me out of here!

3-13-1915
ער װערט נעביך געשטערט אין מיטען פֿון אַ נױכטיגער אונטערזוכונג.

1
אַ פֿאַרגעניגען – הײַנט דאַרף מיר גיט אַרױספֿאַלען דיא נשמה איבער מײַן אױטאָמאָביל.
2
זעה נאָר – אױך מיר אַן אױטאָמאָביל! ער הײבט אַפֿילו ניט אָן צו קומען צו מײַנעם.
3
דיא טײַערס זײַנען נאָר װײך װיא להבדיל דיא אָרענדזשעס אױף העסטער סטריט פּושקאַרטס.
4
איצט לאָמיך אַ קוק טהוען װיא דיא ספּרינגס געהן. דאַכט זיך זײ זײַנען אַלט װיא…
5
גװאַלד, װאָס איז דאָס פֿאַר אַ שמעקעדיגער סטיעם? פּאָליץ! נעהמט מיך צו פֿון דאַנען!

Sunday, July 29, 2018

When your car stops running, try filling it up. 3-12-1915



March 12, 1915: It's expensive to have an automobile.
  1. GB: Giddyup, horsie, I mean automobile. Show your stuff.
  2. GB: Why have you stopped again for silent prayers?
  3. GB: What do you say, Mr. Fixer, what's the matter? Can you fix it?
  4. The Fixer: Sure I can fix it. It won't cost you more than a ten dollar bill.
  5. The Fixer: Thanks for the money. And now pour in gasoline and it will travel on.

3-12-1915
אַז מען האָט אַן אױטאָמאָביל קאָסט אַן עצה אױך געלד.

1
גימפּעל בײניש: גידאָפּ, האָרסי, אוטאָמאָביל מײן איך. אַנו, װײַז װאָס דו קענסט.
2
גימפּעל בײניש: װאָס האָסטו זיך מיך שױן װידער אַמאָל אַװעקגעשטעלט שמונה עשרה?
3
גימפּעל בײניש: װאָס זאָגט איהר, מיסטער פֿיקסער, איז דער מעהר? מען קען דאָס פֿיקסען?
4
דער פֿיקסער: שור, קען מען פֿיקסען. עס װעט אײַך קאָסטען ניט מעהר װיא אַ צעהנעריל.
5
דער פֿיקסער: טהענקס פֿאַר׳ן געלד. און איצט גיסט אַרײַן געזאָלין, װעט ער װײַטער פֿאָהרען.

Sunday, July 22, 2018

More automobile misery, and political cartoon: Japan and China at war behind America's back 3-11-1915

March 11, 1915: What Uncle Sam foresees now
Figures: China and Japan. Right: European war. Caption:
Japan's "hold-up" of China, while America is busy paying attention to whether the warring lands will impede American business.





March 11, 1915: The end of this story wouldn't have been romantic even for a younger man than he.
  1. Come on, Suzy, get in, we'll take a ride and I'll tell you about him.
  2. What do you think about my automobile? A regular fiddle. For me it flies like a submarine.
  3. Why has it suddenly stopped, my good little automobile? Does he think it's the Sabbath already?
  4. I'll have to push him until we get to some people. Sit ,sit, my passenger.
  5. ...

3-11-1915
דיא ענדע פֿון דיזער געשיכטע װאָלט ניט געװען ראָמאַנטיש אַפֿילו פֿאַר אַ יונגערען װיא ער.

1
קאָם אָן, סוזי, זעץ זיך אַרײַן, מיר װעלען פֿאָהרען און איך װעל דיר דערצעהלען װער ער איז.
2
װאָס זאָגסטו אױף מײַן אַױטאָמאָביל? אַ רעגעלע פֿידעלע. בײַ מיר פֿליהט ער װי אַ סאָבמאַרין.
3
װאָס האָט ער זיך פּלוצלינג אָבגעשטעלט, מײַן קשר׳ער אוטאָמאָביל? אזױ פֿריה איז שױן בײַ איהם שבת?
4
מען דאַרף איהם שטופּען ביז מיר װעלען צוקומען צװישען מענשען, זיץ, זיץ, מײַן פּאַרשױן.
5


Saturday, May 12, 2018

Automobile misery, continued. 3-10-1915



March 10, 1915: Who knows? With a little more experience he might come to like controlling an automobile.
  1. With me you're behave properly, like a mentsh, if not, I'll...
  2. Say, where are you creeping off to? I didn't tell you to go.
  3. And even if you burst I'm going to prevail.
  4. That's the way, I've gotten you where I want you and not...
  5. Say, where are you running off to? I told you to stay where you were.

3-10-1915
װער װײסט – מיט נאָך אַבילסעל עקספּיריענס װעט ער גילײַכט קעגען קאָנטראָלירען אַן אױטאָמאָביל.
1 בײַ מיר װעסטו געהן אױפֿ׳ן גלײַכען װעג װיא אַ מענש, אַז ניט װעל איך…
2 סעי, װאוהין קריכסטו? איך האָב דאָך דיר ניט געהײסען געהן אַהער.
3 און אַז דו װעסט אַפֿילו צופּלאָצט װערען װעל איך אַלץ אױספֿיהרען מײַנס.
4 אָט אַזױ האָב איך דיך געפֿיהרט װאו איך האָב געװאָלט און ניט…
5 סעי, װאָהין אַנטלױפֿסטו? איך האָב דאָך גערעדט זאָלסט שטעהן אױף אַן אָרט.

Labels: ,