Gimpel Beynish the Matchmaker
(Gimpl Beynish der Shadkhn)
Yiddish Comics of the early 20th century

Translation and commentary by Jane Peppler
Click here to read about and order the seven Gimpel books I've published.

Comics read right to left. Click on any comic strip for larger view.

Tuesday, February 2, 2016

Fishing without a license and the high cost of settling up. 9-8-1914, 9-9-1914, 9-10-1914

I was a little bothered by Khasha Mushe's complaint in the third strip that she hadn't yet heard the shofar blow. It was of course September and nearly time for the New Year, but it also sort of seems like it might be some sort of saying. I asked a few people and they thought it was just as simple as it sounded.

September 8, 1914: No, America is certainly not a free country.
  1. GB: What's this? My kids are catching fish again? One should take a look.
  2. GB: Wow, they're not unlucky at all, my little loafers.
  3. GB: That's the way, my little heirs. Catch more and in the mean time I'll bring these to your mom.
  4. GB: Where'd I get the fish? My loafers caught them in the river and my...
  5. Constable: The rest you can tell to the judge when he sends you to prison.

September 9, 1914: His "farmer" isn't a farmer any more.
  1. What a swinish farmer! Pay him $250 for board! Where am I going to get such a treasure?
  2. I have a plan. He has a daughter, so I'll give her a bridegroom and get the fee, then I'll have money to pay him.
  3. Children, why wait? Say yes and we'll break plates. I tell you, you're a pair made for each other.
  4. You see, Mister Farmer? I've brought a bridegroom. Next summer he'll be able to help you wash dishes.
  5. ...

September 10, 1914: Having too much money is also not such a treat.
  1. Jake: Here's your matchmaking fee. Use it in good health and let me never see you again.
  2. GB: Fifty, sixty, seventy...
  3. Farmer: You're rolling in dough and you don't pay me for the food your gang has gobbled up?
  4. GB: Huh. Wouldn't it have been better if such an unclean Jew had a righteous death in the war?
  5. Khashe Mushe: What do you mean you have no money for the trip home? I haven't even heard the shofar blow yet!

נײן, אַמעריקאַ איז גאָר ניט קײן פֿרײַע מדינה.

גימפּעל בײניש: װאָס איז דאָס? מײַנע חבֿרה כאַפּען שױן װידער פֿיש? מען דאַרף אַ קוק טהאָן.
גימפּעל בײניש: או-װאָ, זײ זײַנען דאָך גאָר ניט קײן שלים-מזל׳דיקעס, מײַנע לױפֿערלעך.
גימפּעל בײניש: אַזױ, אַזױ, קדשים׳לעך מײַנע. כאַפּט װײַטער און איך׳ל דערװײַל דיא פֿיש ברענגען דער מאַמען.
גימפּעל בײניש: װאו איך האָב גענומען דיא פֿיש? פֿײַנע לױפֿערס האָבען זײ געכאַפּט אין טײַך און מײַן…
קאָנסטײבעל: דאָס איבעריגע װעט איהר שױן דערצעהלען דעם דזשאָדזש װען ער װעט אײַך שיקען אין פּריזאָן.

זײַן ״פֿאַרמער״ איז שױן גאָר קײן פֿאַרמער ניט.

גאָר ניט קײן חזיר׳ישער פֿאַרמער! באַצאָהל איהם צװײ הונדערט מיט פֿופֿציג קאָלאַר פֿאַר באָאַרד! װאו זאָל איך נעהמען אַזאַ אוצר?
איך האָב אַ פּלאַן. ער האָט אַ טאָכטער, װעל איך איהר געבען אַ חתן און קריגען שדכנות, װעל איך איהם האָבען צו באַצאָהלען.
קינדערלעך, װאָס װעט איהר װאַרטען? זאָגט יאָ און מיר װעלען ברעכען טעלער. איך זאָג אײַך, איהר זײַט אַ פּאָאָרעל װיא אָנגעמאָסטען.
איהר זעהט, מיסטער פֿאַרמער? דאָס האָב איך אײַך געבראַכט אַ חתן. נעקסטען זומער װעט ער אײַך קענען העלפֿען װאַשען דיא דישעס.

האָבען צופֿיעל געלד איז אױך ניט אַזאַ מאכל.

דזשײק: דאָ האָט איהר אײַער שדכנות-געלד. פֿערניצט עס געזונטערהײט און לאָמיך אײַך מעהר ניט אָנקוקען.
גימפּעל בײניש: פֿיפֿציג, זעכציג, זיבעציג…
פֿאַרמער: איהר׳ט זיך באָדען אין געלד און מיר ניט באַצאָהלען װאָס אײַער כאַליאַסטרע האָט בײַ מיר אָנגעפֿרעסען?
גימפּעל בײניש: נו, װאָלט ניט בעסער געװען אַז אַזאַ טריפֿה׳ער איד זאָל געפֿינען אַ כּשר׳ען טױט אין דער מלחמה?
חאַשע מושע: װאָס הײסט, דוא האָסט קײן געלד ניט אַהײמצופֿאָהרען? איך האָב דאָך נאָך אַפֿילו ניט געהערט שופר בלאָזען!

Labels: , , , ,


Post a Comment

<< Home