Gimpel Beynish the Matchmaker
(Gimpl Beynish der Shadkhn)
Yiddish Comics of the early 20th century

Translation and commentary by Jane Peppler
Click here to read about and order the seven Gimpel books I've published.

Comics read right to left. Click on any comic strip for larger view.

Thursday, February 4, 2016

In which Nicholas II's invasion of Galitsia is good for business. 9-13-1914, 9-14-1914

The pacifist tendencies of the Warheit were expressed cautiously in Sam Zagat's Yiddish comic strips. In the first, Gimpel's self-interest is so overweening that all he sees as a consequence of Russia invading Galtsia is that it will make matchmaking easier. In the second, Gimpel's fantasies of making money are countered by the young man's romantic notions of what going to war will be like. As Gimpel has complained often before, war is deleterious to the wedding business.

September 13, 1914: The war doesn't hinder everybody's business.
  1. Jake: No, Mister Matchmaker, she isn't for me. I'm a Galitsianer and she's Russian.
  2. GB: A plague on both Nikolai and Franz Josef. Why should I suffer on their account?
  3. News Boy: Extra! Extra! Buy a paper! Russia takes Galitsia - let Nikolai eat this way.
  4. GB: The Austrian army is in Russia; the Russian army is in Austria - this is really good for me.
  5. GB: Come, there'll be a match. You are both of illustrious descent.

September 14, 1914: War is really a terrible thing even in peaceful regions.
  1. GB: Hello, Jake! I haven't seen you in years. Let's talk business. Enough of sitting around single, you know.
  2. GB: She's a girl, wow... Jake: Oh, the artillery on the battlefield.
  3. GB: I can already see my money here. Jake: And they march, the soldiers, they march.
  4. Jake: I'm coming to you, my poor fatherland. I'm coming to help in the struggle against your vile, ignoble enemy!
  5. GB: A plague on the war and all the soldiers. See how they ruin my business?

דיא מלחמה שטערט ניט אַלעמענס ביזנעס.

דזשײק: נײן, מיסטער שדכן, זיא איז ניט פֿאַר מיר. איך בין אַ גאַליציאַנער און זיא איז אַ רוסישע.
גימפּעל בײניש: אַ ניכפּע אױף ניקאָלאַי׳ען מיט פֿראַנץ יאָזעף׳ן אין אײנעם. איך דאַרף לײַדען דורך זײ.
ניוס באָי: עקסטראַ! עקסטראַ! קױפֿט אַ פּײפּער! רוסלאַנד נעהמט גאַליציען – זאָל ניקאָלאַי אַזױ עסען.
גימפּעל בײניש: דיא עסטרײַכישע אַרמײ איז אין רוסלאַנד; דיא רוסישע אין עסטרײַך – עס איז מיר גוט װיא דיא װעלט.
גימפּעל בײניש: קום, עס װעט זײַן אַ שידוך. איהר זײַט בײדע גלײַכע מיוחסים.

מלחמה איז טאַקי אַ שױדערליכע זאַך אפֿילו אין פֿריעדליכע מקומות.

גימפּעל בײניש: העללאָ, דזשײק! שױן ניט געזעהן אַ שאָק מיט יאָהרען, לאָמיר רעדען ביזנעס. גענוג געזעסען אַ בחור, יו נו.
גימפּעל בײניש: זי איז אַ מײדעל, קאָטאָרי…
דזשײק: אָך, די האַרמאַטען אױפֿ׳ן שלאַכט-פֿעלד.
גימפּעל בײניש: אָט דאָ זעה איך זיך באַלד מיט געלד.
דזשײק: און זײ מאַרשירען דיא סאָלדאַטען און מאַרשירען.
דזשײק: איך געה צו דיר, מײַן אָרעמען פֿאָטערלאַנד. איך געה דיר העלפֿען אין קאַמפּף געגען דײַן געמײנעם ניעדערטרעכטיגען שונא!
גימפּעל בײניש: אַ ניכפּע אױף דער מלחמה מיט אַלע סאָלדאַטען אין אײנעם. סט׳געזעהען װי זײ פֿיהרען מיר איבער מײַנע ביזנעס?

Labels: , , ,


Post a Comment

<< Home