Gimpel Beynish the Matchmaker
(Gimpl Beynish der Shadkhn)
Yiddish Comics of the early 20th century

Translation and commentary by Jane Peppler
Click here to read about and order the seven Gimpel books I've published.

Comics read right to left. Click on any comic strip for larger view.

Thursday, December 31, 2015

Flypaper, a cat, and a fire hydrant. 6-13-1914, 6-14-1914, 6-15-1914

It's easy to imagine many of these strips as little Yiddish skits. I remember fly paper in my grandmother's kitchen, it fascinated me. (She was very old fashioned.) It would not have occurred to me to touch it.

I haven't been able to figure out a good way to translate khevre the way Gimpel uses it when addressing his boys. It's often used in a fairly formal manner and means "association, society, gang." As usual, though, there is a sarcastic side too. Vayse khevre = street urchins; shvartse khevre = demons. I'm going with lads or guys most of the time.

June 13, 1914: A tragedy in seven talkative acts and one mute one.
  1. Khashe Mushe: Don't mess with the fly paper, kids. It sticks to stuff and you can't get it unstuck.
  2. Notke: Oy, the paper has stuck to me completely and I can't take it off.
  3. Motke: Mine is the same way too. Papa, Mama, come quickly! Take it off me! I'm afraid.
  4. GB: Foolish little foals! It's no big deal taking the paper off! There you go!
  5. GB: Oy, now it's stuck to me too. Khashe Mushe, come here quickly, save me!
  6. Khashe Mushe: You're a luckless oaf too, no offense, my...
  7. GB: Loafers, what have you done? Now the paper is stuck to your mother and can't come off.
  8. Motke and Notke: .....

June 14, 1914: Nevertheless nobody could swear his boys earned the blows he gave them.
  1. We have the honor of introducing Gimpel Beynish's famous hat and the little cat which goes inside it to rest.
  2. And here Gimpel Beynish takes his leave from his children before he goes out in the street to hitch up couples.
  3. Of course it's understood that a cat has scant sympathy for matchmakers. Why? Ask us an easier question. It's just that way, and that's all.
  4. Just take a look - don't Gimpel Beynish's sons look like little angels? If you ask them, they didn't know a thing about what happened here.
  5. But Gimpel Beynish has a completely different opinion. As you can see by his current activity.

June 15, 1914: Nevertheless it's hard to say if his kids are just green, or if they're actual loafers.
  1. GB: Aha, you're actually asking me if it's a good match? If I say so, it's so.
  2. GB: Come over here, Suzy, you two can talk it over and we'll break plates.
  3. - - - -
  4. Suzy: Pay, pardon me, for my dress. And furthermore you'd better teach your loafers.
  5. GB: So that's how it is - you ruin the city water, a girl's dress, and my match?

אַ טראַגעדיע אין 7 רעדעװדיגע אַקטען און אײן שטומען.

חאַשע מושע: טשעפּעט ניט, חברה, עס איז פֿליגען-פּאַפּיער. עס קלעפּט זיך צו און קען זיך ניט אָפּקלעפּען
נאָטקע: אױ, דאָס פּאַפּיער האָט זיך אין גאַנצען צוגעקלעפּט און עס קען זיך ניט אַרונטערנעהמען.
!מאָטקע: מײַנס אױך אַזױ. פּאַפּאַ, מאַמאַ, קומט שנעל! נעהמט עס צו בײַ מיר! איך האָב מורא.
גימפּעל בײניש: נאַרישע לאָשיקלעך, װאָס איהר זײַט! אַ גרױסע תּורה אַרונטערצונעהמען דאָס פּאַפּיער! אָט איז עס
גימפּעל בײניש: אױ, עס האָט זיך בײַ מיר אױך צוגעקלעפּט. חאַשע מושע, קום שױן אַהער, ראַטעװע מיך
חאַשע מושע: דו ביסט אױך אַ גוטער שלים-מזל׳ניק, זאָלסט מיר קײן פּאַראיבעל ניט האָבען, מײַן
.גימפּעל בײניש: לױפֿערס, װאָס האָט איהר געטהוען? איצט קען זיך בײַ דער מאַמע דאָס פּײפּער ניט אָפּקלעפּען
מאָטקע און נאָטקע:...

פֿון דעסטװעגען װעט קײנער ניט שװערען אַז זײַנע בנים פֿאַרדיענען דיא פּעטש װאָס ער גיט זײ.

האָבען מיר דיא עהרע אײַך פֿאָרצושטעלען גימפּעל בײניש׳ס באַדיהמטען קאַפּעלוש און דיא קעצעלע װאָס געהט אַהין זיך אָפּרוהען.
און דאָ נעהמט גימפּעל בײניש אָבשיער פֿון זײַנע קינדער אײדער ער געהט אַרױס אױף דער גאַס מזוג זיװגים זײַן.
פֿאַרשטעהט זיך אַלײן אַז אַ קאַץ האָט װײניג סימפּאַטי פֿאַר שדכנים. פֿאַרװאָס? פֿרעגט אונז אַ גרינגערע זאַך. אַזױ איז עס און דעט׳ס-אָלל.
גיט נאָר אַ קוק – זעהען ניט גימפּעל בײניש׳ס בנים אױס װיא צװײ מלאָכים׳לעך? פֿרעגט זײ, װײסען זײ ניט װאָס דאָ האָט פּאַסירט.
אָבער גימפּעל בײניש האָט אַ גאַנץ אַנדער מײנונג װעגען דעם. װיא מען קען זעהן פֿון דער איצטיגער טהעטינקײט זײַנער.

פֿונדעסטװעגען איז שװער צו זאָגען צי זײַנע קינדער זײַנען בלױז גרינע אָדער טאַקע לאָופֿערס.

גימפּעל בײניש: אַהאַ, ביזט שױן מודה אַז עס איז אַ גוטער שידוך? אַז איך זאָג איז געזאָגט.
גימפּעל בײניש: קום, סוזי, שױן אַריבער אַהין, װעט איהר זיך דורכרעדען און מיר װעלען ברעכען טעלער.
- - - - -
סוזי: באַצאָהלט, זײַט מוחל מיסטער, פֿאַר מײַן דרעס. װײַטער װעט איהר בעסער לערנען אײַערע לאָופֿערס.
גימפּעל בײניש: אַזױ נאָר – איהר׳ט קאַליע מאַכען דער שטאָדט װאַסער, אַ מײדעל די דרעסס און מיר אַ שידוך?



Post a Comment

<< Home