Gimpel Beynish the Matchmaker
(Gimpl Beynish der Shadkhn)
Yiddish Comics of the early 20th century

Translation and commentary by Jane Peppler
Click here to read about and order the seven Gimpel books I've published.

Comics read right to left. Click on any comic strip for larger view.

Wednesday, December 16, 2015

Gimpel goes back into Mexican custody and is rescued "deus ex machina" 5-13-1914 5-14-1914 5-15-1914

Although Gimpel's life is nominally at risk several times during his Mexican forays, there is a goofy quality to the experiences that defuses them. They are no worse than what he suffered at the hands of the New York farmers of the Catskills.

May 13, 1914: He falls again into Mexican hands and again it's looking very serious.
  1. Movie Man: Mister, go over through there. It's fun over there, there'll be stuff for moving pictures.
  2. GB: It's all right. One can leave it to me. I'm good at moving pictures too.
  3. Mexican: Stop! Where are you going? Naturally, you've come to kill Huerta or trample on our dear flag with your feet.
  4. GB: Me, a spy? What are you saying? I'm Gimpel Beinish the matchmaker and moving picture maker.
  5. Mexican: In a few days we'll have a court martial and decide whether to hang you or shoot you.

He even tries to bribe the Mexican jailer with a bride, just as he did his jailers in America. His compunctions about making matches for the goyim have fallen by the wayside.

May 14, 1914: No especially happy times await him in the mean time.
  1. GB: Say, you Mr. Mexican, come here. I have something to say, it'll make you happy.
  2. GB: You appear to be a fine and clever man, so I have some business for you, you know.
  3. GB: Just come with me to New York, I'll give you a bride with a dowry. You'll be able to open a candy store.
  4. Mexican: The man must be deranged like all Americans. I should go have a chat about him with the doctor from the insane asylum.
  5. GB: Where are you running, wild man? There'll be enough time to run away when I make you a match.

May 15, 1914: Once again he is freed from Mexican hands, although not in a friendly manner.
  1. Well, what's going to come of this? How much longer will I sit in jail this way?
  2. Oy, they're shooting again! Such disgusting Mexicans! Constantly shooting.
  3. Gevald, you could go deaf from -- oy, the heavens are splitting!
  4. Sha, what's this? The whole prison was shot into pieces by a bomb.
  5. If so, I should not wait for honor, but should take myself out of here.

ער פֿאַלט װידער אַרײַן אין מעקסיקאַנער הענד און עס האַלט װידער זעהר ערנסט.

״מואװי״ מאַן: מיסטער, געהט זיך נאָר דורך אַהין. עס װערט דאָרט פֿרעהליך. עס װעט זײַן שטאָף פֿאַר מואװינג פּיקטשורס.
גימפּעל בײניש: ס׳אָלל-רײַט. אױף מיר קען מען זיך פֿאַרלאָזען. צו מואװינג פּיקטשורס טױג איך זיך אױך אױס.
מעקסיקאַנער: סטאָי! װאוהין געהט עס אַ איד? אודאי געקומען הרג׳ענען הוערטאַ׳ן אָדער טרעטען אונזער טהײַערען פֿלעג מיט די פֿיס.
גימפּעל בײניש: איך אַ שפּיאָן? װאָס רעדט איהר? איך בין גימפּעל בײניש דער שדכן און דער מואװינג פּיקטשור מאַכער.
מעקסיקאַנער: אין עטליכע טעג אַרום װעלען מיר אײַך מאַכען אַ קריעגס-געריכט צי זאָל מען אײַך הענגען אָדער שיעסען.

קײן זעהר פֿרעהליכע צײַטען ערװאַרטען איהם דערװײַל נאָך ניט.

גימפּעל בײניש: סעי, דו פּאַני מעקסיקאַנער, קום נאָר אַהער. איך האָב דיר עפּעס צו זאָגען. ײס װעט דיר הנאה טהון.
גימפּעל בײניש: דו װײַזט מיר אױס צו זײַן אַ װאױלער און אַ קלוגער מענש. האָב איך פֿאַר דיר אַן עסק יו נו.
גימפּעל בײניש: קום מיט מיר קײן ניו יאָרק, װעל איך דיר גיבען אַ כּלה מיט נדן. װעסט קענען עפֿענען אַ קענדי סטאָר.
מעקסיקאַנער: דער מאַן מוז זײַן פֿאַרריקט װי אַלע אַמעריקאַנער. מען דאַרף געהן אַ שמועס טהון װעגען איהם מיט׳ן דאָקטאָר פֿון דול-הױז.
גימפּעל בײניש: װאוהין-זשע אַנגלױפֿסטו, לאָפּאַצאַן? װעסט גענוג צײַט האָבען צו אַנטלױפֿען װען איך׳ל דיר רעדען אַ שידוך.

ער װערט װידער ניצול פֿון מעקסיקאַנער הענד, אָבװאָהל ניט אױף אַזאַ פֿרײַנדליצען אופֿן.

נו, װאָס װעט זײַן דער סוף? װיא לאַנג נאָך װעל איך אַזױ זיצען אין תּפֿיסה?
אױ, מען שיעסט שױן װיעדער! אַזעלכענע פּאַסקודנע מעקסיקאַנער! רק זײַן שיעסען.
גװאַלד, מען קען דאָך טױב װערען פֿון --- אױ, דער הימעל שפּאַלט זיך!
שאַ, װאָס-זשע הײסט דאָס? דיא גאַנצע תּפֿיסה איז צושאָסען געװאָרען פֿון אַ באָמבע.
אױב אַזױ דאַרף איך דאָך ניט װאַרטען אױף כּבוד און אַלײן זיך אָפּטראָגען.



Post a Comment

<< Home