Gimpel Beynish the Matchmaker
(Gimpl Beynish der Shadkhn)
Yiddish Comics of the early 20th century

Translation and commentary by Jane Peppler
Click here to read about and order the seven Gimpel books I've published.

Comics read right to left. Click on any comic strip for larger view.

Tuesday, December 15, 2015

He becomes a "moving pictures" man and falls down a mountain. 5-9-1914, 5-10-1914, 5-11-1914, 5-12-1914

Movies were still novel in the early 20th century and a subject of fascination. Samuel Zagat and his editor had, in the early days, another series called "Abie's Moving Pictures." We see here that Gimpel, having bounced back quickly from his previous kidnapping and near-execution, is contemptuous of this film director who gives him $10 in advance. Gimpel is ready to turn the magic crank but he doesn't understand what's going on. As usual

May 9, 1914: His patient belief that he would not fail in Mexico is finally justified.
  1. GB: You ever see such nerve? He bothers me like a loafer. A plague on all of Mexico.
  2. GB: Do I want to make money? Of course! I am, after all, Gimpel Beynish.
  3. Movie-Man: Well, take the satchel and come with me. There'll soon be work.
  4. Movie-Man: Here's a tenner in the mean time, and now come make movies.
  5. GB: Apparently we have a blockhead here. Why did he give me money!?

May 10, 1914: What can you expect if you wave an American flag in Mexico?
  1. Movie Man: We'll take pictures right here. We only have eight miles to go.
  2. GB: I don't know whether I'm crazy or he's deranged. That's pictures for you.
  3. Movie Man: Take the flag and stand over there with it. I'll photograph.
  4. Movie Man: Wave the flag more vigorously, it'll look livelier in the movie.
  5. GB: Oy, vey iz mir! The demons, the Mexicans, are wanting to shoot me again.

May 11, 1914: Actually this isn't the first time he worked for nothing.
  1. GB: Just try waiting for this guy to come turn the crank for the moving picture.
  2. GB: What's this? The Mexicans are shooting again. What a band of robbers and demons.
  3. GB: But meanwhile I can make moving pictures of their shooting. It'll be all right.
  4. GB: The guy will of course give me a treasure for having made this moving picture.
  5. Movie Man: Why are you turning the crank? There's nothing in the camera to take pictures with.

May 12, 1914: No, dear reader, you won't be seeing his moving pictures of the Mexican war any time soon.
  1. Ay ay ay! They're shooting again! I'll turn on the machine and make moving pictures.
  2. I'll back up a little further. It isn't good to be too close. I can soon...
  3. Sh'ma Yisrael! Where am I and where am I flying to? Gevald! Murder! Police! Hold on to me!
  4. Where's this rolling going to end? How far down this mountain am I going to fly this way?
  5. Where am I and how will I get out of here? Oy, a plague on all Mexicans!

זײַן בטחון אַז ער װעט אין מעקסיקאָ אױך ניט פֿאַרפֿאַלען װערען װערט ענדליך מקױם.

גימפּעל בײניש: סג׳געזעהען אַ חוצפּה? װיא אַ לאָופֿער טשעפּעט זיך. אַ ניכפּח אױף גאַנץ מעקסיקאָ.
גימפּעל בײניש: צי איך װיל מאַכען געלד? אודאי! איך בין דאָך עפּעס גימפּעל בײניש.
״מואװי״-מאַן: נו, נעהמט-זשע דעם סעטשעל און קומט מיט מיר אַהין. עס װעט באַלד זײַן אַרבײט.
״מואװי״-מאַן: דאָ האָט איהר דערװײַל אַ צעהנעריל, און איצט קומט מאַכען מואװינג פּיקטשורס.
גימפּעל בײניש: משמעות אַז דאָ זײַנען אױך דאָ שוטים. פֿאַרװאָס מען גיט געלד!

װאָס דען קען מען ערװאַרטען אַז מען פֿאַכט מיט אַן אַמעריקאַנער פֿלאַג אין מעקסיקאָ
״מואװי״ מאַן: אָט דאָרט װעלען מיר נעהמען פּיקטשורס. מיר האָבען נאָך צו געהן בלױז אַכט מײַל.
גימפּעל בײניש: איך װײס ניט צי איך בין משוגע, צי ער איז פֿאַרריקט. אָט האָסטו דיר פּיקטשורס.
״מואװי״ מאַן: נעהמט אַרױס דיא פֿלאַג, שטעלט זיך מיט איהר אַװעק דאָרט, איך װעל פֿאָטאָגראַפֿירען.
״מואװי״ מאַן: פֿאָכט שטאַרקער מיט דער פֿלאַג, װעט עס ארױסקומען לעבעדיגער אין מואװינג פּיקטשורס.
גימפּעל בײניש: אױ װעה איז מיר! דיא רוצחים, דיא מעקסיקאַנער, װילען מיך שױן װידער שיסען.

אײגענטליך איז דאָס ניט דעם ערשטען מאָל װאָס ער אַרבײט אומזיסט.

גימפּעל בײניש: געה װאַרט אױף דעם יאָלד ביז ער װעט קומען און דרעהען דאָס רעדעל פֿאַר מואװינג-פּיקטשירס.
גימפּעל בײניש: װאָס איז דאָס? זײ שיעסען זיך שױן װיעדער, דיא מעקסיקאַנער. דאָס איז אַ באַנדע גזלנים און רוצחים.
גימפּעל בײניש: נאָר דערװײַל מעג איך דאָך מאַכען מואװינג פּיקטשורס פֿון זײער שיעסערײַ. עס װעט זײַן אָלל-רײַט.
גימפּעל בײניש: דער יאָלד װעט מיר אודאי גיבען אַן אוצר װאָס איך האָב דערװײַל געמאַכט מואװינג-פּיקטשורס.
״מואװי״ מאַן: װאָס דרעהט איהר דאָס רעדעל? אין דער קאַמעראַ איז ניטאָ װאָס צו נעהמען בילדער.

נײן, ליעבער לעזער, זײַנע מואװינג פּיקטשורעס פֿון דער מעקסיקאַנער מלחמה װעט איהר ניט אַזױ גיך זעהען.

אי אי אי! םען שיעסט שױן װײַטער. איך שטעל שױן אָן דיא מאַשינקע און מאַכען מואװינג פּיקטשורס.
איך׳ל נאָר אַװעקגעהן אַ ביסעלע װײַטער. צו נאָהענט איז ניט גוט. איך קין שױן באַלד דיא…
שמע ישראל! װאו בין איך און װאוהין פֿליה איך? גװאַלד! מױרדער! פּאָליץ! האַלט מיך צו!
װאָס װעט זײַן דער סוף פֿון מײַן קײַקלען זיך? ביז װאַנען װעל איך אַזױ פֿליהען באַרג אַראָפּ?
װאו בין איך און װיא אַזױ װעל איך פֿון דאַנען אַרױס? אױ, אַ ניכפּע אױף אַלע מעקסיקאַנער!

Labels: , ,


Post a Comment

<< Home