Gimpel Beynish the Matchmaker
(Gimpl Beynish der Shadkhn)
Yiddish Comics of the early 20th century

Translation and commentary by Jane Peppler
Click here to read about and order the seven Gimpel books I've published.

Comics read right to left. Click on any comic strip for larger view.

Monday, December 14, 2015

Learn why Gimpel shouts "Lopatsanske Meksikaner" 5-6-1914, 5-7-1914, 5-8-1914

In the first strip, he won't make a match for a Red Cross nurse because she's a Christian (he assumes). In the second strip, though, he's willing to make a match for a Mexican, who surely is also a Christian. In the third strip, he meets up with somebody he already made a match with, and it hadn't turned out very well. Khane Pesel was the protagonist of another Samuel Zagat series. She was very strong minded.

Gimpel yells "Lopatsanski Meksikaners" - I asked Professor Lawrence Feinburg about this and he wrote:
Lopatsan in Russian denotes an inhabitant of the village of Lopățica in what is now southern Moldova (168 km. from Kishinev). If Gimpel came from the Odessa region (or could adopt an Odessan's perspective) the Mexicans might have reminded him of all those Romanians, Bulgars and Turks to the southwest.
Isn't that fabulous?

May 6, 1914: And so she's a "Red Cross" nurse, does that mean she shouldn't get married?
  1. GB: I'll still get even with them, all those wild Mexicans.
  2. GB: What's this? A women? Really? How does a woman come to be in the war?
  3. GB: I'll go chat with her about a match. Why not?
  4. Nurse: Yes, I came to the war on purpose. I'm a "Red Cross" nurse.
  5. GB: A cross? Feh! I have no business with women with crosses.

May 7, 1914: Even in the midst of bullets and bombs, he's not afraid to carry on with his business.
  1. GB: Here comes some guy who is not a soldier. One should make a match for him.
  2. GB: You may be a Mexican, but I won't leave you wifeless.
  3. GB: What's really going to become of you? Get married, because you won't live forever.
  4. Mexican: Say, Yankee, get lost, because I'm getting angry!
  5. GB: When the bombs are done with you, come back, we'll talk some more.

May 8, 1914: This is so far his worst encounter in Mexico.
  1. GB: Who's that fish? I should chat with him about a match.
  2. GB: Say, Mr. Mexican, I have important business to discuss with you. I have...
  3. Jake: Well I never, this is the matchmaker who hitched me to my Khane Pesel.
  4. Jake: Say, mister, it's your fault I had to run away here. Let me cut off your head.
  5. GB: Go be a prophet and figure: that unlucky guy ran all the way to Mexico.

און אַז אַ ״רעד קראָס״ נױרס, דאַרף זיא שױן ניט חתונה האָבען?

גימפּעל בײניש: איך װעל זיך נאָך מיט אײַך אַלע אָפּרעכענען, לאָפּאַצאַנסקע מעקסיקאַנער.
גימפּעל בײניש: װאָס איז דאָס? אַן אשה, גאָר? װיא קומט אַן אשה אין דער מלחמה?
גיפּמעל בײניש: איך געה שױן אַ שמועס טהוען מכּח אַ שידוך. פֿאַר װאָס דען ניט?
נױרס: יאָ, איך בין אומיסטנע געקומען אין דער מלחמה. איך בין אַ ״רעד קראָס״ נױרס.
גימפּעל בײניש: אַ צלם? פֿע! איך האָב ניט קײן עסקים מיט מױדען מיט צלמים.

אפֿילו צװישען קױלען און באָמבעס שרעקט ער זיך ניט אָנצוגעהן מיט זײַנע ביזנעס.

גימפּעל בײניש: אָט געהט עפּעס אײנער װאָס איז ניט קײן סאָלדאַט. מען דאַרף איהם רעדען אַ שידוך.
גימפּעל בײניש: דוא ביזט אפֿילו אַ מעקסיקאַנער, נאָר אָהן אַ כּלה װעל איך דיך ניט לאָזען.
גימפּעל בײניש: װאָס װעט טאַקע זײַן דער סוף פֿון דיר? האָב חתונח, װאָרום אײביג װעסטו ניט לעבען.
מעקסיקאַנער: סעי, יענקי, טראָג זיך אָפּ פֿון דאַנען, װאָרום איך װער אין כּעס!
גימפּעל בײניש: אַז דיא באָמבע װעט מיט דיר פֿאַרטיג װערען, קום אַרונטער, װעלען מיר װײַטער רעדען.

דאָס איז דערװײַל זײַן ערגסטע באַגעגעניש אין מעקסיקאָ.

גימפּעל בײניש: װער איז דער העכט? מען דאַרף מיט איהם אַ שמועס טהאָן מכּח אַ שידוך.
גימפּעל בײניש: סעי, פּאַני מעקסיקאַנער, איך האָב מיט דיר צו רעדען אַ װיכטיגען עסק. איך האָב…
דזשײק: װיא איך בין אַ מענש דאָס איז דער שדכן װאָס האָט מיר געגעבען מײַן חנה פּעסעל.
דזשײק: סעי, מיסטער, איבער אײַך האָב איך געמוזט אַנטלױפֿען אַהער. לאָמיך אײַך אָפּהאַקען דעם קאָפּ.
גימפּעל בײניש: געה, זײַ אַ נבֿיא, אַז דער שלים-מזל-ניק װעט אַנטלױפֿען אַזש קײן מעקסיקאָ.



Post a Comment

<< Home