Gimpel Beynish the Matchmaker
(Gimpl Beynish der Shadkhn)
Yiddish Comics of the early 20th century

Translation and commentary by Jane Peppler
Click here to read about and order the seven Gimpel books I've published.

Comics read right to left. Click on any comic strip for larger view.

Sunday, January 3, 2016

A scooter, candy robbers, and a proud black eye. 6-22-1914, 6-23-1914, 6-24-1914

See how quickly Gimpel's little imps have adapted to American life. In the old country they would have been [extremely poor] scholars or dragging wood. Here they are causing trouble and learning how to fight for themselves. And saying גידאָפּ האָרסי (giddyup horsie).

June 22, 1914: Well, in America should one stick up for one's children?
  1. GB: Listen, Jake, don't ask any questions and seal the deal, such a match you haven't seen...
  2. Jake: What's this? It seems your children are traveling this way. God forbid they should...
  3. GB: Woe is me! My children! They could be killed! Oy, I'm afraid!
  4. GB: Motke, Notke - my dear children, stop, or you could God forbid be killed...
  5. Motke and Notke: Where'd dad go? I don't see him any more. Giddyup horsie!

June 23, 1914: Where the troubles began he doesn't know, but how does that help with the match?
  1. GB: Yes, Jake, we'll soon be able to go there. She'll like you.
  2. Motke: He probably brought the candy for the bride, but we're people too.
  3. Jake: Robbers have been here. My box of candy is gone. How can I go to her this way?
  4. GB: He said "robbers." Seems to me I know where the candy is.
  5. GB: I'll have to wait with the spanking until your bellies stop hurting.

June 24, 1914: Of course he's no more than a person and is sometimes made proud by a foolishness like anyone else.
  1. GB: Feh, the American children receive a revolting education. Constantly fighting.
  2. GB: Knock on wood, my children, long life to them, don't know anything about fighting.
  3. GB: What's this, another battle? Already the loafers are in another fight?
  4. Motke: You should have seen, Dad, how Notke killed that boy! Just look at him.
  5. GB: So that's how it is? You really pummeled him? Today, children, you eat ice cream.

נו, דאַרף מען זיך א
ײַנשטעלען פֿאַר קינדער אין אַמעריקאַ?
גימפּעל בײניש: הער-זשע, דזשײק, פֿרעג ניט קײן שאלות און קלאָפּ אײַן, אַזאַ שידוך האָט זיך דיר קײנ…
דזשײק: װאָס איז דאָס? דאַכט זיך אײַערע קינדער פֿאָהרען דאָרטען. זײ זאָלען נאָך חלילה ניט…
גימפּעל בײניש: אױ װעה איז מיר! מײַנע קינדער! זײ קענען נאָך אַזױ דער׳הרג׳עט װערען. אױ איך האָב מורא.
גימפּעל בײניש: מאָטקע, נאָטקע – קינדערליך מײַנע, שטעלט זיך אָפּ, װאַרום איהר װעט נאָך חלילה דער׳הרג׳…
מאָטקע און נאָטקע: װאו איז דער פּאַפּאַ אַהינגעקומען? עפּעס זעהט מען איהם שױן ניט. גידאָפּ האָרסי!

פֿון װאַנען דיא צרה נעהמט זיך װײסט ער שױן גאָר ניט, אָבער װאָס העלפֿט דאָס צום שידוך?

גימפּעל בײניש: יאָ, דזשײק, מיר װעלען באַלד קענען געהן אַהין. זיא װעט דיך װעלען.
מאָטקע: די קענדי האָט ער מסתּמא געבראַכט פֿאַר דער כּלה, נאָר מיר זײַנען אױך מענשען.
דזשײק: דאָ זײַנען געװען גנבֿם. ניטאָ מײַן באָקס קענדי. װיא אַזױ װעל איך קענען געהן צו איהר?
גימפּעל בײניש: עס רעדט זיך גאָר אַזױ גנבֿים. דאַכט זיך אַז איך װײס װאו די קענדי איז.
גימפּעל בײניש: איך׳ל מוזען װאַרטען מיט דיא פּעטש ביז די בײַכער װעלען אײַך אױפֿהערען װעה טהוען.

אודאי איז ער ניט מעהר װיא אַ מענש און שטאָלצירט אַמאָל מיט אַ נאַרישקײט אױך.

גימפּעל בײניש: פֿע, װיא פּאַסקודנע דיא אַמעריקאַנער קינדער זײַנען געלערענט. רק מען פֿײַט זיך.
גימפּעל בײניש: גאָר קאָפּ-אָן-װאַנט, אַבי מײַנע קינדער, אַ לעבען אױף זײ, װײסען דערפֿון ניט.
גימפּעל בײניש: װאָס איז דאָס װידער פֿאַר אַ באַטאַליע? שױן אַ נײַער פֿײַט פֿון דיא לױפֿערס?
מאָטקע: האָסטו בעדאַרפֿט זעהן, פּאַפּאַ, װי נאָטקע האָט צו׳הרג׳עט יענעם באָי! קוק איהם נאָר אָן.
גימפּעל בײניש: אַזױ? האָסטו איהם טאַקע גוט געפּאַטשט? הײַנט קינדערליך, עסט איהר אײַז-קריעם.



Post a Comment

<< Home