Gimpel Beynish the Matchmaker
(Gimpl Beynish der Shadkhn)
Yiddish Comics of the early 20th century

Translation and commentary by Jane Peppler
Click here to read about and order the seven Gimpel books I've published.

Comics read right to left. Click on any comic strip for larger view.

Thursday, January 7, 2016

Fire, water, and a cat: 7-4-1914, 7-5-1914, 7-6-1914

Folks coming from old-fashioned towns in the Old Country were probably astonished by the behavior of American children, probably attributed the worst of it to the non-Jewish kids. And soon, sad to say, their kids learned all the new tricks, hence the shocking שמד-שטיק
(shmad-shtik) shmad being the word for Jews who'd converted to Christianity, ie, the worst of the worst, and shtik being a word still used these days for fairly low-class tricks.

This is very German-flavored Yiddish (now called Daytshmerish) and is of course also full of Yinglish. Which is probably why nobody wants to study the Yiddish used on the Lower East Side in the early 20th century.

July 4, 1914: Perhaps if he'd known today was the fourth of July he'd have been a bit more careful.
  1. GB: What are you carrying, rascals? You're planning some new sort of dirty trick? Don't forget, today is the Sabbath.
  2. GB: Say, Motke and Notke, I... what's this? Who's shooting the hat off my head?
  3. GB: Police! They're shooting me! I'm shot! Save me at least until I can write a will and say my final confession.
  4. GB: ....
  5. Motke and Notke: Hurray for America! Hurray for our papa! Hurray for the Fourth of July and hurray for the whole world!

July 5, 1914: Fine business can be made when such things happen.
  1. GB: Why are you asking questions, Suzy? What a bridegroom he is! And further, he's a...
  2. Suzy: Gevald, help!
  3. Suzy: This was your trick, it was. You'll pay me for the hat and the dress.
  4. GB: Seems I know whose trick this was and I'll soon pay somebody for it.
  5. Motke and Notke: boo-hoo-hoo!

July 6, 1914: His boys make a Coney Island for him in the house, but not at the right time.
  1. GB: Understand, Jake, she's a girl who... where's this water coming from?
  2. Jake: What's this? You deceived me into coming here? You want to drown me and take my money?
  3. GB: Who could be making my house into a Coney Island? I'd say that...
  4. Motke and Notke: Hello, Papa! Come into the water, it's like Coney Island.
  5. GB: In case you were getting cold, I'll warm you up again.

פֿיעלײַכט װען ער װײסט אַז הײַנט איז דער פֿערטער דזשולאַי װאָלט ער געװען אַביסעל פֿאַרזיכטיגער.

גימפּעל בײניש: װאָס טראָגט איהר דאָ, שקצים? איהר פּלאַנעװעט שױן עפּעס אַ נײַע שמד-שטיק? פֿאַרגעסט ניט אַז הײַנט איז שבת.
גימפּעל בײניש: סעי, מאָטקע און נאָטקע, איך… װאָס איז דאָס? װער האָט דאָס אַזױ אַרומטערגעשלײַדערט מײַן העט?
גימפּעל בײניש: פּאָליץ! מען שיעסט מיך! איך בין שױן געשאָסען! ראַטעװעט מיך כאָטש ביז איך װעל שרײַבען אַ צװאה און זאָגען ױדױ.
גימפּעל בײניש: - - - - -
םאָטקע און נאָטקע: הורעי פֿאַר אַמעריקאַ! הורעי פֿאַר אונזער פּאַפּאַ! הורעי פֿאַר׳ן פֿאָרטה אָף דזשולאַי
און הורעי פֿאַר דער גאַנצער װעלט!

עס קען מאַכען שעהנע ביזנעס װען בײַ איהם װעלען פּאַסירען אַזעלכע זאַכען.
גימפּעל בײניש: װאָס דאַרפֿסטו פֿרעגען קשיות, סוזי? ער איז שױן אײנמאָל אַ חתן. הײַנט איז ער אַ…
סוזי: גװאַלד, ראַגעװעט!
סוזי: דאָס איז געװען אַײַער טריק, איז עס געװען. איהר׳ט מיר באַצאָהלען פֿאַר׳ן העט און דער דרעס.
גימפּעל בײניש: דאַכט זיך איך װײס װעמענס טריק דאָס איז און איך׳ל באַלד אימיצען באַצאָהלען.
מאָטקע און נאָטקע: בו-הו-הו!

זײַנע בנים מאַכען איהם אַ קוני אײַלענד אין הױז, אָבער ניט אין דער ריכטיגער צײַט
גימפּעל בײניש: פֿאַרשטעהסטו מיך, דזשײק, זיא איז אַ מײדעל װאָס - - פֿון װאַנען נעהמט זיך דאָס װאַסער?
דזשײק: װאָס איז דאָס? איהר האָט מיך פֿערנאַרט אַהער? איהר װילט מיך דערטרינקען און צונעהמען מײַן געלד?
גימפּעל בײניש: װער האָט דאָס געקענט מאַכען פֿון מײַן שטוב אַ קוני אײַלענד? זאָל איך זאָגען אַז …
מאָטקע און נאָטקע: העללאָ, פּאַפּאַ! קום אַרײַן זיך באָדען. דאָ איז באַלד װיא אין קוני אײַלענד.
גימפּעל בײניש: טאָמער איז אײַך שױן געװאָרען קאַלט, װעל איך אײַך װידער מאַכען װאַרעם.

Labels: ,


Post a Comment

<< Home