Gimpel Beynish the Matchmaker
(Gimpl Beynish der Shadkhn)
Yiddish Comics of the early 20th century

Translation and commentary by Jane Peppler
Click here to read about and order the seven Gimpel books I've published.

Comics read right to left. Click on any comic strip for larger view.

Tuesday, January 5, 2016

Sibling rivalry breaks an umbrella. Sibling unity breaks a watermelon. And watch both ways before crossing the street. 6-28-1914, 6-29-1914, 6-30-1914

Once again, one of my favorite Gimpel epithets, Lopatsan / Lopatsanski, last used to describe wild Mexicans. Again, from Professor Larry Feinberg:
Lopatsan in Russian denotes an inhabitant of the village of Lopățica in what is now southern Moldova (168 km. from Kishinev). If Gimpel came from the Odessa region (or could adopt an Odessan's perspective) [they] might have reminded him of all those Romanians, Bulgars and Turks to the southwest.

June 28, 1914: His children are not spoiled at all, but they will have worked for nothing.
  1. GB: Hurry, bring me the umbrella. It's raining and I need to go do some business.
  2. Motke: Go away! I want to bring Dad the umbrella. He asked me.
  3. Notke: He asked me. I have the correct part of the umbrella. You'll soon see.
  4. Both: Take it, Dad. Here you have the umbrella. Go do business, make money, and bring candy.
  5. GB: I won't be doing any business today, but you're going to get the business.

June 29, 1914: They seem to call anything a ruined celebration, but if you've got no luck there's nothing to talk about.
  1. Don't bother that watermelon, boys. It's for guests. A bride and groom are coming to our house today.
  2. You're already starting your loaferish shtik? Already? Leave the watermelon alone, I said!
  3. Hooligans! Wild men! Give me that watermelon. I've had it with you.

June 30, 1914: Of course when you're busy teaching something to somebody there's no time to teach yourself.
  1. Oy, here comes an automobile! Be careful, children, God forbid you should be run over.
  2. How many times have I told you to be careful around automobiles?
  3. Go home! Go to hell! Stay at home since you don't understand how to be careful around...
  4. ...
  5. Where am I? And where is the automobile? But I said one should be careful!

זײַנע קינדער זײַנען גאָר ניט פֿױל, אָבער אומזיסט װעלען זײ שױן ניט האָבען געאַרבײט.

גימפּעל בײניש: שנעל ברענגט מיר דעם אָמברעלאַ. עס רעגענט און איך דאַרף געהן פֿאַר ביזנעס.
מאָטקע: געה אַװעק! איך װיל ברענגען דעם פּאַפּאַ דעם אָמברעלאַ. מיר האָט ער געהײסען.
נאָטקע: ער האָט מיר געהײסען. איך האָב דיא ריכטיגע טהײל פֿון אָמברעלאַ. װעסט באַלד זעהן.
בײדע: נאַ, פּאַפּאַ. דאָ האָסט דעם אָמברעלאַ. געה פֿאַר ביזנעס, מאַך געלד און ברענג קענדי.
גימפּעל בײניש: פֿאַר ביזנעס װעל איך שױן הײַנט ניט געהן, אָבער אײַערס װעט איהר שױן קריגען.

אַלץ הײסט געשטערט אַ שמחה, אָבער אַז עס איז ניטאָ קײן מזל איז דאָך ניטאָ װאָס צו שמועסען.

טשעפּעט ניט, חברה, דעם װאָטערמעלאָן. דאָס איז פֿאַר געסט. חתן-כּלות װעלען הײַנט זײַן בײַ אונז.
שױן, איהר הײבט שױן אָנ אײַער לױפֿערשע שטיק? לאָזט צו-רוה דעמ װאַטערמעלאָן האָב איך געזאָגט!
הוליגאַנעס, לאָפּאַצאַנעס! גיט אַהער דעם װאָטערמעלאָן און זאָל שױן זײַן אַ סוף צו אײַך.
- - -
- - -

אַודאי אַז מען איז ביזי מיט לערנען יענעם איז קײן צײַט ניטאָ זיך אַלײן צו לערנען.

אױ, אַנ אױטאָמאָביל געהט! היט זיך, קינדער, מען זאָל אױך נאָך חלילה ניט איבערפֿאָהרען.
װיפֿיעל מאָל האָב איך אײַך געזאָגט אַז איהר זאָלט זיך היטען פֿון דיא אוטאָמאָבילס?
אַהײם, אין דער ערד אַרײַן! ליגט אין שטוב אַז איהר פֿערשטעהט ניט זיך צו היטען פֿון …
- - - -
װאו בין איך? און װאו איז דער אוטאָמאָביל? איך האָב אָבער געזאָגט אַז מען דאַרף זיך היטען!



Post a Comment

<< Home